Bir süreçte neyin ters gidebileceğini çoğu zaman o süreci yürütenler bilir. Riskleri karşılaştırmak ve hangisine önce kaynak ayrılacağına karar vermek içinse hepsini aynı ölçüyle puanlamak gerekir.
Neden puanlıyoruz
“Bu risk yüksek” demek, ne kadar yüksek olduğunu ve diğer risklerle nasıl kıyaslandığını söylemez. Tanımlı bir puanlama ölçeği, riskleri ortak ölçütlerle karşılaştırmayı destekler. Puanların dayanakları ve değerlendiren kişilerin görüşleri de kaydedilmelidir.
Üç boyut
Hata türü ve etkileri analizi (FMEA) yaklaşımında her potansiyel hata üç açıdan puanlanır:
- Şiddet: Hata gerçekleşirse etkisi ne kadar ağır olur?
- Olasılık: Hatanın ortaya çıkma ihtimali nedir?
- Tespit: Hata müşteriye ya da bir sonraki adıma ulaşmadan yakalanabilir mi? Yakalanması zorlaştıkça puan artar.
Şiddet, olasılık ve tespit puanlarının çarpımı risk öncelik sayısını verir. Bu sayı değerlendirmeyi destekler; tek başına bütün riskleri veya öncelikleri açıklamaz. Puan ölçeği ve hangi değerin üzerinde aksiyon alınacağı kurum tarafından belirlenir.
Kontrolden sonra yeniden puanlama
Bir risk için kontrol tanımlamak işin yarısıdır. Kontrolün etkisini görmek için aynı risk yeniden puanlanır. İlk ve sonraki puanlar karşılaştırılırken kontrolün uygulandığına ve etkisine ilişkin kanıtlar da incelenmelidir. Puanın düşmesi, önlemin etkili olduğunu tek başına kanıtlamaz.
Riskin yanında fırsat
Risk temelli düşünme yalnızca olumsuz olasılıklarla sınırlı değildir. Süreçte iyileştirme sağlayabilecek fırsatları aynı değerlendirmede kaydetmek, yönetimin gözden geçirmesine daha dengeli bir tablo taşır.
IQMEMO’da risk değerlendirme
- Süreç Yönetimi modülünde her süreç kartında risk değerlendirmesi bulunur.
- Potansiyel hata modu, etkisi ve olası nedeni yazılır; güncel süreç kontrolü girilir; şiddet, olasılık ve tespit puanlanır.
- Risk kontrolünden sonra şiddet, olasılık ve tespit yeniden puanlanır; nihai risk değeri kayda geçer.
- Fırsatlar, fırsat değeriyle aynı değerlendirmede kaydedilir.
- Risk değerlendirmesi; validasyon, ara doğrulama ve performans kontrolleri gibi kendi periyoduyla takip edilir.
IQMEMO Süreç Yönetimi modülündeki risk ve kontrol takibini inceleyin.
